Wanneer samenwerken vanzelfsprekend begint te worden

Samenwerken over domeinen heen vraagt tijd. Organisaties moeten elkaar leren kennen, gezamenlijke ambities formuleren en leren omgaan met verschillen in cultuur, werkwijze en belangen. Maar als die basis stevig genoeg is, ontstaat er iets nieuws: de samenwerking wordt steeds vanzelfsprekender.

Dat is precies waar fase 3 over gaat: synergie en samenspel. Collegamento ontwikkelde een routekaart en infographic die organisaties helpt om samenwerking niet alleen op te starten, maar ook duurzaam te verankeren. Binnen Kerngezond Zeeland wordt die ontwikkeling steeds zichtbaarder. In meerdere Zeeuwse gemeenten werken organisaties uit het medisch en sociaal domein inmiddels structureel samen rondom gezamenlijke maatschappelijke opgaven.

Fase 3: samenwerken vanuit gezamenlijk eigenaarschap
In deze derde fase vervagen de grenzen tussen organisaties steeds meer. Er ontstaat een gezamenlijke werkagenda, projecten worden opgeschaald en samenwerking raakt ingebed in dagelijkse routines. Het draait niet langer alleen om losse initiatieven, maar om structureel samenspel.

Karen Achterberg ziet dat proces binnen Kerngezond steeds sterker ontstaan. “Je merkt dat Kerngezond regionaal steeds serieuzer wordt genomen. Partijen weten elkaar makkelijker te vinden en nieuwe regionale vraagstukken landen sneller binnen het netwerk.”

Volgens Karen komt dat doordat er inmiddels een stevig fundament ligt. “Ik ken de mensen, weet wat er speelt binnen organisaties en begrijp de belangen. Daardoor kan ik verbindingen leggen en regionale of landelijke ontwikkelingen vertalen naar de lokale praktijk.”

Dat maakt het samenwerkingsverband steeds waardevoller. “Waar regionale initiatieven eerder soms moeilijk aansloten bij de praktijk, lukt dat nu beter. Omdat er al relaties en vertrouwen zijn opgebouwd.”

Tegelijkertijd benadrukt Karen dat iedere gemeente zich nog in een andere fase bevindt. “Terneuzen zit bijvoorbeeld verder richting fase 3, terwijl andere gemeenten nog meer in fase 2 zitten. Dat is ook logisch. Samenwerking ontwikkelt zich niet overal even snel. Daarom zetten we sterk in op kennisdeling tussen gemeenten. We brengen gemeenten bewust bij elkaar, zodat goede ideeën, ervaringen en initiatieven zich verder verspreiden. Dat zorgt echt voor spin-off.”

“De uitdaging zit in structuur én flexibiliteit”
Geert Eijkenboom is themaleider van Kerngezond en bewaakt het overzicht over de verschillende projecten en initiatieven binnen de deelnemende gemeenten. “Kerngezond is een netwerkorganisatie,” vertelt Geert. “De uitdaging zit in het aanbrengen van structuur en focus, terwijl je tegelijkertijd werkt in een omgeving waarin samenwerking in zekere zin ook vrijblijvend blijft. De goede wil en ambitie zijn er absoluut, maar het daadwerkelijk realiseren en borgen van resultaten vraagt flexibiliteit én volharding.”

Volgens Geert helpt het om samenwerking praktisch en concreet te houden. “Mensen in de zorg en het sociaal domein zijn over het algemeen heel hands-on ingesteld. Daarom moet je doelstellingen en aanpak helder formuleren. Anders verlies je elkaar.”

Karen herkent dat. “Je moet blijven aansluiten bij waar organisaties op dat moment zitten. Soms willen partijen meer gezamenlijkheid, soms hebben ze weer behoefte aan kleinere, lokale stappen. Dat vraagt om goed luisteren en meebewegen.”

Een belangrijke ontwikkeling in deze fase is dat Kerngezond steeds meer als gezamenlijk netwerk wordt gezien, in plaats van als initiatief van kwartiermakers of projectleiders. “Dat was echt een kantelpunt,” zegt Karen. “Toen partijen zelf gingen zeggen: dit is óns samenwerkingsverband.”

Volgens Geert ligt daar ook de sleutel voor succes. “Laat mensen in hun waarde en probeer vooral verbinding te creëren. Dat klinkt simpel, maar daar begint alles.” Zijn belangrijkste advies voor andere regionale samenwerkingsverbanden vat hij samen in één zin: “Denk groot, begin klein en schaal snel op.”

Benieuwd naar fase 1 (verkennen) of fase 2 (verbinden en delen)? Lees dan ook deze blogs. Wil je hierover sparren en meer de diepte in?
Laat het dan weten. Onze adviseurs gaan hierover graag met je in gesprek.